ข้อความจากผู้เขียน

ถึงคุณผู้อ่าน

ฉันมาถึงวิชานี้ตอนที่ชีวิตอยู่ตรงทางแยก

ฉันต้องตัดสินใจ แต่ไม่มั่นใจ และสับสน ฉันหาคำตอบ หาที่พึ่ง หาศาสตร์ที่จะสนับสนุนการตัดสินใจ และหาข้อมูลที่จะทำให้ฉันกล้า

ห้าปีก่อน เป็นวันแรกที่ฉันรู้จักพื้นดวงของตัวเอง วันนั้นมีคนอ่านดวงให้ฉันสามคน ทั้งสามเรียนมาด้วยกัน พวกเขาอธิบาย แนะนำ และยกตัวอย่างธาตุของสิ่งต่าง ๆ รอบตัว ของกิจกรรมต่าง ๆ แล้วเล่าว่าธาตุส่งผลต่อกันอย่างไร

วันนั้นเป็นวันที่เปิดโลก และเป็นวันที่สนุกที่สุด

หนึ่งในสามคนนั้นคือครูของฉัน พี่ชายคนหนึ่งที่เริ่มจากการใช้ศาสตร์นี้ในชีวิต จนเป็นเรื่องธรรมดา เราแลกเปลี่ยนความคิดกัน ศึกษาลงลึกไปให้ถึงแก่น และร่วมกันพัฒนาแอปที่เล่มนี้ใช้

แล้วฉันก็ทดลอง เพื่อพิสูจน์ว่าสิ่งนี้พึ่งพาได้แค่ไหน อ้างอิงได้แค่ไหน และใช้เป็นฐานในการตัดสินใจได้แค่ไหน

ฉันทำซ้ำ วิเคราะห์ซ้ำ ทดลองซ้ำ

แล้วฉันก็ส่งต่อ ฉันชวนคนที่ฉันหวังดีและรักมาใช้ พวกเขาได้รับสิ่งดีด้วย ฉันภูมิใจและดีใจที่ทำประโยชน์ได้

ฉันอยากให้สิ่งนี้ถูกใช้ และช่วยคนได้มากขึ้นไปอีก

หนังสือเล่มนี้จึงเริ่มขึ้น

ฉันไม่มีคำทำนายจะมอบให้คุณ

วันเกิดของคุณไม่ใช่ทั้งหมดของชีวิต แต่มันคือส่วนหนึ่ง

สิ่งที่ฉันมี คือภาษาภาษาหนึ่ง ภาษาที่คนโบราณใช้เรียกเวลา ใช้อ่านฤดูกาล และใช้ทำความเข้าใจคน ภาษานี้เดินทางมากว่าสามพันปี และยังใช้งานได้จนถึงวันนี้

ฉันมอบภาษานี้ให้คุณในฐานะเครื่องมือ

คุณจะใช้มันเข้าใจตัวเอง เข้าใจคนรอบตัว หรือเลือกจังหวะของชีวิตอย่างไร เป็นสิทธิของคุณ

ส่วนหน้าที่ของฉัน คือบอกคุณให้ครบ ทั้งสิ่งที่เครื่องมือนี้ทำได้ และสิ่งที่มันทำไม่ได้ แล้วศึกษาต่อไป ว่าจะใช้มันให้ถูกที่ ถูกทาง ได้อย่างไร

ฉันมีปณิธานข้อหนึ่ง

สร้างความเป็นอยู่ที่ดี สร้างชุมชนที่ผู้คนอยู่ด้วยกันอย่างปรองดอง และสร้างสภาพแวดล้อมที่ช่วยให้แต่ละคน เข้าใจตัวตน และค้นพบเป้าหมายในชีวิตของตัวเอง

หนังสือเล่มนี้เป็นก้าวหนึ่งของปณิธานนั้น

ศึกษาอดีต อยู่กับปัจจุบัน และสร้างอนาคตที่ต้องการ

บทนำ · ภาษาที่ใช้อ่านเวลา

夫《易》，彰往而察來，而微顯闡幽。

คัมภีร์อี้จิง ทำให้สิ่งที่ผ่านมาแล้วกระจ่าง เพื่อพินิจสิ่งที่กำลังจะมา ทำสิ่งเล็กให้เห็นชัด และส่องสิ่งลึกให้สว่าง

— 《易·繫辭下》 · แปลโดยคณะผู้จัดทำ

มนุษย์ทุกยุคอยากรู้เรื่องเดียวกัน

พรุ่งนี้จะเป็นอย่างไร

ชาวนาอยากรู้ว่าฝนจะมาเมื่อไร พ่อแม่อยากรู้ว่าลูกที่เพิ่งเกิดจะเติบโตเป็นคนแบบไหน และเมื่อกว่าสามพันปีก่อน กษัตริย์ราชวงศ์ซางให้นักเสี่ยงทายถามคำถามเดิมซ้ำแล้วซ้ำเล่า ว่าในสิบวันข้างหน้าจะมีภัยหรือไม่

คำถามนี้ไม่เคยมีใครตอบได้แน่นอน

แต่ชาวซางทำสิ่งหนึ่งที่เปลี่ยนเรื่องทั้งหมด พวกเขาสลักคำถามและวันที่ถามลงบนกระดูก แล้วกระดูกเหล่านั้นก็อยู่รอดมาถึงมือเรา

ความอยากรู้อนาคต จึงทิ้งบันทึกของอดีตไว้ให้เรา

จากจุดนั้น อารยธรรมจีนเดินต่อไปบนเส้นทางเดียวกัน พวกเขาตั้งชื่อให้ทุกวัน แล้วนับต่อกันมาไม่ขาดตอน พวกเขาจดสิ่งที่เกิดขึ้นบนฟ้า จดการมาและการไปของฤดูกาล แล้วมองหาจังหวะที่ซ่อนอยู่ในสิ่งที่จดไว้ คัมภีร์อี้จิงสรุปวิธีคิดนี้ไว้ในประโยคที่เราใช้เปิดบทนำ คือทำสิ่งที่ผ่านมาแล้วให้กระจ่าง เพื่อพินิจสิ่งที่กำลังจะมา

หนังสือเล่มนี้เกิดจากคำถามเดียวกันนั้น

คนเราจะรู้อนาคตอันไม่แน่นอนได้อย่างไร หากไม่เข้าใจ และรู้จักอดีต

ทำไมจึงเรียกว่า “ภาษา”

วิชาที่เล่มนี้จะพาคุณไปรู้จัก มีชื่อว่า ปาจื่อ (八字) แปลตรงตัวว่า แปดอักษร วัน เดือน ปี และเวลาที่คนคนหนึ่งเกิด ถูกเขียนเป็นอักษรจีนแปดตัว และอักษรทุกตัวคือธาตุหนึ่งในห้าธาตุ ไม้ ไฟ ดิน ทอง น้ำ

คนจำนวนมากรู้จักวิชานี้ในฐานะการดูดวง

เล่มนี้ขอชวนคุณมองอีกแบบหนึ่ง

ธาตุทั้งห้ามิใช่สิ่งของห้าอย่าง หากเป็นห้าจังหวะของการเปลี่ยนแปลง งอกงาม ลุกโชน ตั้งมั่น เก็บเกี่ยว และไหลลึก เมื่อจังหวะเหล่านี้ถูกเขียนเป็นตัวอักษร ถูกเรียงเป็นคำ และถูกอ่านเป็นเรื่อง มันก็มีทุกอย่างที่ภาษาภาษาหนึ่งพึงมี

ภาษาทุกภาษาทำสิ่งเดียวกัน คือทำให้คนที่รู้ภาษานั้น มองเห็นสิ่งที่คนอื่นมองผ่าน

เราจึงตั้งชื่อเล่มนี้ว่า ภาษาธาตุ

เล่มนี้เดินจากไกลมาใกล้

เราจะเริ่มจากสิ่งที่ไกลตัวที่สุด แล้วค่อย ๆ เดินเข้ามาหาสิ่งที่ใกล้ตัวที่สุด

• ช่วงที่หนึ่ง มรดกเรื่องเวลา เราจะไปดูระบบที่ตั้งชื่อให้วัน และนับต่อเนื่องกันมาหลายพันปี
• ช่วงที่สอง เมื่อสังคมเชื่อสุดใจ เราจะดูว่าเกิดอะไรขึ้น เมื่อชื่อของปีเปลี่ยนจำนวนเด็กที่เกิด และเมื่อวันเกิดถูกใช้ตัดสินคน
• ช่วงที่สาม แก่นกับเปลือก เราจะแยกสิ่งที่คัมภีร์พูดไว้จริง ออกจากสิ่งที่ถูกเล่าต่อกันมา
• ช่วงที่สี่ ตัวเรา เราจะกลับมาที่จุดเล็กที่สุด แต่สำคัญที่สุด

และในบทท้าย ๆ คุณจะพบว่าภาษาเดียวกันนี้ ยังซ่อนอยู่ในสิ่งที่เราใช้ทุกวันโดยไม่ทันสังเกต สิ่งนั้นคือตัวเลข

เมื่ออ่านจบ คุณจะตอบคำถามสามข้อนี้ได้ด้วยตัวเอง

1. ความเชื่อมโยงของเวลา วันเดือนปี จะมีผลกับชีวิตของเราได้อย่างไร
2. วัฒนธรรมเก่าแก่อย่างจีน มีวิธีการแบ่งคนให้สอดคล้องกับวิถีและจังหวะของธรรมชาติอย่างไร
3. หยินและหยาง ปรัชญาเหล่านี้มีที่มาอย่างไร และมองโลก มองชะตาชีวิตของเราอย่างไร

วิธีอ่านเล่มนี้

ทุกบทเดินตามลำดับเดียวกัน เราเล่าเรื่องจริงก่อน แล้วจึงเสนอความรู้ จากนั้นชวนคุณลองคิดด้วยมือ และปิดด้วยเครื่องมือที่ช่วยตรวจคำตอบ

ความรู้นำ เครื่องมือตาม แอปที่เราอ้างถึงในเล่มไม่ได้มีไว้ตอบแทนคุณ มันมีไว้ให้คุณตรวจสิ่งที่คุณคิดเอง

ทุกคำอ้างจากคัมภีร์มีตัวบทเดิมกำกับ และมีแหล่งอ้างอิงอยู่ท้ายบท ตรงไหนเป็นความรู้จากคัมภีร์ และตรงไหนเป็นสิ่งที่คนรุ่นหลังต่อเติมขึ้น เราจะบอกคุณเสมอ และตรงไหนที่เราเองยังไม่รู้ เราก็จะบอกเช่นกัน

เล่มนี้เหมาะกับใคร

เล่มนี้เหมาะกับคนที่สนใจใคร่รู้ในศาสตร์ของปาจื่อ และอยากเข้าใจวิธีคิดที่มีมาเนิ่นนาน ท่ามกลางความรวดเร็วและเปลี่ยนผันของปัจจุบัน

เล่มนี้ไม่เหมาะกับความเชื่องมงาย การงอมืองอเท้า และการหวังพึ่งเพียงดวงชะตานำพา

เพราะสิ่งที่เรามอบให้คุณคือเครื่องมือ มิใช่คำตอบ

เครื่องมือที่ดีไม่ทำงานแทนเจ้าของ มันทำให้เจ้าของทำงานได้ดีขึ้น ส่วนคุณจะใช้มันกับอะไร เมื่อไร และอย่างไร เป็นสิทธิของคุณ

ศึกษาอดีต อยู่กับปัจจุบัน และสร้างอนาคตที่ต้องการ

นี่คือสามจังหวะของหนังสือเล่มนี้

แต่ก่อนจะไปถึงบทแรก ยังมีอีกไม่กี่หน้าที่เราขอให้คุณอ่านก่อน

คำชี้แจงจากการศึกษาของผู้เขียน · ครั้งที่ 1

ก่อนคุณจะเปิดบทแรก เราขอเล่าสิ่งที่เราพบ เมื่อเราลองทดสอบตำราของเราเอง

เราเลือกคนมีชื่อเสียงระดับโลก 110 คน ทุกคนมีเวลาเกิดจากสูติบัตรหรือบันทึกการเกิด แล้วให้เครื่องคำนวณตั้งดวงสี่เสาของแต่ละคน

จากนั้น เราให้ผู้อ่านชีวประวัติอีกกลุ่มหนึ่ง ให้คะแนนชีวิตจริงของคนทั้ง 110 คน ว่าเด่นด้านไหน ผู้อ่านกลุ่มนี้คือโมเดลปัญญาประดิษฐ์หลายรุ่น ทุกรุ่นอ่านแยกกัน และไม่มีรุ่นไหนเห็นดวง

แล้วเราจึงนำสองฝั่งมาวางเทียบกัน

สิ่งที่เราพบ

ข้อแรก การตั้งดวงแม่นยำจริง เสาของวันที่ 88 เหตุการณ์ที่เราตรวจ ตรงกับโปรแกรมอิสระทุกเสา ระบบนับเวลาที่สืบทอดมากว่าสามพันปีนี้ ยังคำนวณได้ถูกต้องจนถึงวันนี้

ข้อสอง ดวงกำเนิดบอกไม่ได้ว่าคนคนหนึ่งจะเด่นด้านไหน ดวงของแต่ละคนตรงกับชีวิตของเจ้าของ ไม่มากไปกว่าตรงกับชีวิตของคนอื่น เราลองอ่านดวงอีก 17 แบบ ทั้งแบบที่ใกล้คัมภีร์และแบบที่ใส่วัยจรเข้าไป ก็ยังไม่ได้ผลที่ยืนยันได้

ข้อสาม สิ่งที่ดูชัดในคนกลุ่มแรก หายไปเมื่อเจอคนกลุ่มใหม่ ใน 51 คนแรก เราเห็นเบาะแสที่ดูน่าเชื่อสองข้อ เราจึงบันทึกเบาะแสนั้นไว้ล่วงหน้า แล้วทดสอบกับอีก 59 คนที่ยังไม่เคยดู ผลออกมากลับทิศทั้งสองข้อ

ผลนี้ไม่ใช่สิ่งที่เราหวัง

แต่เป็นสิ่งที่เราต้องบอก

สิ่งที่คัมภีร์พูดไว้ก่อนเรา

สิ่งที่ทำให้เราประหลาดใจ ไม่ใช่ผลการทดสอบ แต่คือการพบว่าคัมภีร์ของวิชานี้เองไม่เคยอ้างมากกว่านั้น

คัมภีร์ 三命通會 สมัยราชวงศ์หมิง เปรียบดวงกำเนิดเป็นต้นไม้ และเปรียบวัยจรเป็นฤดูใบไม้ผลิ ต้นไม้ที่ไม่มีฤดูใบไม้ผลิย่อมไม่งาม คัมภีร์อีกหลายเล่มระบุว่า ความรุ่งเรืองของคนต้องอาศัยจังหวะชีวิต ถิ่นที่อยู่ และการกระทำของคนนั้นเอง ประกอบกันด้วย

กว่าสองร้อยปีก่อน จี้หยวิน (紀昀) นักปราชญ์สมัยราชวงศ์ชิงผู้สนใจเรื่องดวงอย่างจริงจัง บันทึกเรื่องจริงในบ้านของเขาเอง หลานชายของเขากับลูกของคนรับใช้ เกิดห่างกันเพียงกำแพงกั้นหนึ่งชั้น หน้าต่างสองห้องหันเข้าหากัน เด็กสองคนร้องไห้ออกมาพร้อมกัน เวลาเกิดตรงกันจนถึงนาที หลานชายเติบโตในความมั่งมี และจากไปเมื่ออายุสิบหก ลูกของคนรับใช้เติบโตในความยากจน และยังมีชีวิตอยู่

เขาสรุปไว้ว่า

余嘗於聞見最確者，反覆深思，八字貴賤貧富，特大略如是，其間乘除盈縮，略有異同。

ข้าพเจ้าคิดทวนซ้ำแล้วซ้ำเล่า จากเรื่องที่รู้เห็นมาแน่ชัดที่สุด แปดอักษรบอกสูงต่ำรวยจนได้เพียงคร่าว ๆ เช่นนี้ ส่วนรายละเอียดที่เพิ่มบ้างลดบ้าง ย่อมผิดแผกกันไป

— 紀昀 《閱微草堂筆記·灤陽消夏錄二》 · แปลโดยคณะผู้จัดทำ

ราวสองร้อยปีหลังจากนั้น นักวิจัยสองคนใช้ข้อมูลที่ติดตามเด็กอังกฤษมาตั้งแต่เกิด ดูคน 2,101 คน ที่เกิดในลอนดอนสัปดาห์เดียวกันของปี 1958 และเกิดห่างกันเฉลี่ยไม่ถึงห้านาที ข้อมูลนี้ติดตามพวกเขาไปจนอายุ 23 ปี คนที่เกิดเวลาใกล้กัน ไม่ได้มีชีวิตคล้ายกันมากไปกว่าคนทั่วไป

ปราชญ์จีนกับนักวิจัยตะวันตก ห่างกันสองศตวรรษ มาถึงคำตอบเดียวกัน

หนังสือเล่มนี้จึงเป็น “ภาษา” ไม่ใช่ “คำทำนาย”

ภาษาไม่ได้บอกอนาคตของใคร

แต่ภาษาทำให้เราเห็นสิ่งที่อยู่ตรงหน้าได้ชัดขึ้น ตั้งชื่อให้สิ่งนั้นได้ และพูดถึงมันกับคนอื่นได้

ทำไมจึงเป็น “ครั้งที่ 1”

การศึกษาของเรายังไม่จบ คำถามหลายข้อยังเปิดอยู่ เช่น วัยจรสัมพันธ์กับจังหวะของชีวิตแต่ละด้านหรือไม่ และดวงของคนที่มีเวลาเกิดแม่นยำระดับนาทีจะให้ผลต่างออกไปไหม

และคำถามที่เราจะศึกษาต่อจากนี้ คือภาษานี้ควรใช้ที่ไหน และใช้อย่างไร จึงจะได้ผลจริง

เมื่อเราพบอะไรใหม่ เราจะบอกคุณในคำชี้แจงครั้งต่อไป ทั้งส่วนที่ยืนยันได้ และส่วนที่ไม่ได้

รายละเอียดของการทดสอบทั้งหมด อยู่ในบทที่ 12 “เราทดสอบตำราของเราเอง”

ซวินจื่อเขียนไว้กว่าสองพันปีก่อนว่า

望時而待之，孰與應時而使之！

นั่งรอเวลา จะสู้ตอบรับเวลาแล้วใช้มันได้อย่างไร

— 《荀子·天論》 · แปลโดยคณะผู้จัดทำ

เราไม่ได้เขียนเล่มนี้ เพื่อบอกคุณว่าเวลาจะทำอะไรกับคุณ

เราเขียนเพื่อชวนคุณเข้าใจเวลา และเลือกว่าจะตอบรับมันอย่างไร